Có một việc mình thường làm khi thử một phông chữ mới: gõ tên mình bằng chữ in hoa. VIỄN LAM. Chữ Ễ với hai dấu phía trên là một phép thử nhỏ. Đôi khi, chỉ một con chữ ấy cũng đủ để mình quyết định cần điều chỉnh lại cả bố cục.
Những con chữ cao hơn mình nghĩ
Khi thiết kế với chữ Latin không dấu, mình có thể đặt hai dòng tiêu đề khá sát nhau. Với tiếng Việt, khoảng cách ấy cần được tính thêm cho những phần nằm ngoài thân chữ.
Chữ Ễ có dấu mũ và dấu ngã. Chữ Ậ có dấu mũ phía trên, dấu nặng phía dưới. Chữ Ở có dấu râu bên cạnh và dấu hỏi phía trên. Những chi tiết này chiếm không gian theo cả chiều ngang lẫn chiều dọc.
Khi hai dòng chữ quá sát nhau, dấu của dòng dưới có thể chạm vào phần chữ của dòng trên. Một số khung chứa chữ trên website còn có thể cắt mất dấu nếu chiều cao bị giới hạn.
Khoảng cách mình thường dùng
Với tiêu đề in hoa nhiều dòng, mình thường bắt đầu với tỷ lệ giãn dòng từ 1.15 đến 1.25 so với cỡ chữ.
Chẳng hạn, với một tiêu đề 80 px:
- 1.15 tương ứng với chiều cao dòng 92 px.
- 1.20 tương ứng với 96 px.
- 1.25 tương ứng với 100 px.
Đây là khoảng thử ban đầu của mình. Mỗi phông chữ có tỷ lệ thân chữ và cách đặt dấu khác nhau, nên cùng một thông số vẫn có thể cho ra những bố cục rất khác.
Với đoạn văn dài trên website, mình thường bắt đầu ở mức 1.5 đến 1.7 để tạo nhịp đọc thoải mái hơn.
Một phép thử nhỏ
Bạn có thể lưu lại ba dòng chữ này để thử phông chữ:
NHỮNG BUỔI SÁNG Ở HUẾ
KHOẢNG LẶNG GIỮA PHỐ
VẼ LẠI NHỮNG KÝ ỨC
Hãy đặt chúng ở cùng cỡ chữ, thử vài mức giãn dòng và quan sát những dấu nằm gần nhau. Sau đó, thu nhỏ chiều rộng khung để kiểm tra cách chữ xuống dòng trên điện thoại.
Nếu bạn làm việc với website, có thể đọc thêm về chiều cao dòng trong CSS và cách thiết kế dấu trong phông chữ.
Mình thích những tiêu đề lớn và sít nhau. Nhưng đôi khi, thêm một chút khoảng trắng lại khiến cả khối chữ trở nên chắc chắn hơn. Và từng dấu nhỏ vẫn có đủ chỗ để hiện diện.
